Bir şehirde dolaşırken çoğu insan bakışını gökdelenlere, tabelalara veya kalabalığa çevirir. Oysa sessizce var olan başka bir dünya daha vardır: hurdalıklar. Üst üste yığılmış demirler, kablolar, motor blokları, çelik profiller, elektronik kartlar… Hepsi ilk bakışta karmaşık bir kaos gibi görünür. Fakat bu kaosun altında ciddi bir düzen, hatta ekonomik bir sistem bulunur.
Türkiye’nin sanayi bölgelerinde hurdalıklar yalnızca “eski eşyaların biriktiği yerler” değildir. Bir malzemenin kullanım ömrü bittiğinde o malzeme için hayat sona ermez; form değiştirerek döngüye yeniden girer. Bu döngü, hem ekonomiyi hem çevreyi hem de şehir planlamasını etkileyen görünmez bir altyapıdır.
Geniş bir hurdalıkta gezen biri, aslında bir şehrin üretim ve tüketim alışkanlıklarının izlerini görür. Çelik profiller sanayiden gelmiştir, bakır kablolar altyapıdan, alüminyum saclar otomotivden, paslanmaz borular gıda tesislerinden… Her parça bir hikâye taşır ve bu hikâyeler hurdacıların depolarında buluşur. Bu yüzden hurdalık sahaları modern kentlerin “arka yüzü” gibidir; her şeyin nereye gittiğini anlatan sessiz bir veri tabanı niteliğindedir.
Bu işlemin sahada yürütülen kısmı da önemlidir. Metalin kaynağından toplanması her zaman organize yapılar üzerinden olur. Bu yapı içinde yer alan firmalar arasında hurdacı şeklinde çalışan işletmeler bulunur ve bu işletmeler sistemin ilk lojistik ayağını oluşturur. Toplama olmazsa ergitme olmaz; ergitme olmazsa geri dönüşüm zinciri çalışmaz.
Çevresel ve Ekonomik Etkiler
Hurda değerlendirmesi yalnızca “metal satışı” şeklinde algılanmamalıdır. Çevresel açıdan bakıldığında şehirlerin atık yükünü azaltır, maden tüketimini azaltır, enerjiyi korur. Çelik ve alüminyum gibi malzemelerin geri dönüştürülmesi, birincil üretime kıyasla %80’e varan enerji tasarrufu sağlar. Dolayısıyla hurdalıklar aslında görünmez çevre politikası aktörleridir.
Ekonomik açıdan ise hurdalıklar ticari bir merkezdir. Sahadan toplanan metaller işleme tesislerine gider, oradan ergitmeye, oradan üretime… Bu zincir yüzbinlerce kişilik bir işgücünü ve lojistiği kapsar.
Bölgesel Etkileşim ve Sanayi Haritası
Hurdalıkların konumlandığı bölgeler genellikle sanayi bantlarıdır. Marmara hattı bu açıdan belirgindir. Bu bölgelerde metalin hareketi hızlıdır, çünkü sanayi tesisleri ve geri dönüşüm işletmeleri birbirine yakındır.
Bu akış içinde sanayi çevresine yakın hareket eden Gebze hurdacı benzeri işletmeler metal döngüsünü hızlandırır, lojistik maliyeti düşürür ve geri dönüşüm ekonomisinin dayanıklılığını artırır.
Yorumlar kapalı.